Wat zijn etherische oliŽn?

Etherische oliŽn, in Nederland ook wel eens essentiŽle of vluchtige oliŽn genaamd, zijn de vluchtige bestanddelen van aromatische planten.

We vinden ze terug in de bloemen (lavendel, oranjebloesem), de bladeren (sinaasappel blad, eucalyptus), de schors (kaneel, sassafras, cascarilla, zeeden), zaden (wortel, anijs, dille, venkel, karwij) en de wortels (engelwortel, valeriaan) van een wijde waaier van planten.

Deze etherische oliŽn hebben enkele functies in de plant, waaronder het verzorgen van de afweer van de plant. Sommigen vergelijken ze met plantenhormonen, of ook met de Chi ofwel de levenskracht van de plant.

Frankrijk stond aan de wieg van de moderne aromatherapie.

In de plant is de etherische olie meestal niet volledig gevormd aanwezig, de uiteindelijke etherische olie krijgt haar volledige samenstelling pas tijdens het extractieproces.

Zo wordt de chamazuleen in de matricaria chamomilla pas gevormd tijdens het distilleren met stoom. Het is dit product dat verantwoordelijk is voor de blauwkleuring van de etherische oliŽn ook de waarde van deze olie bepaald.

Een goede distilleerder zal dan ook de methode zoeken die het toelaat om etherische oliŽn te verkrijgen die zo dicht mogelijk aanleunen bij de "Essence".

De etherische oliŽn bevinden zich over het algemeen in de bloemen, de bloeiende toppen, de granen en de bladeren van de planten.

We vinden de essence ook in de schors van de twijgen (kaneel, rozenhout, berk, gaiacum), en ook nogal in wat wortelen (engelwortel, kalmoes, valeriaan).

Vorming van de essences:

We weten eigenlijk nog erg weinig over de vorming van de essences in de planten.

Via de zonne-energie vormen de planten de aromatische stoffen (vb paracymeen en carvacrol via y-terpineen).

Deze vorming is dus volledig afhankelijk van de zonnestraling, waardoor bij afwezigheid of verminderde zonnestraling de vorming van etherische oliŽn en hun rendement erg kunnen variŽren. Dit is ook een van de redenen waarom er binnen eenzelfde botanische soort grote variaties kunnen ontstaan van componenten van de etherische olie.

Werkingsveld van de etherische oliŽn:

-stimuleren het lichaam

-BeÔnvloeden de cel, waardoor ze beter ademt, beter reageert.

-helpen het organiseren van anti-lichaampjes, stimuleren de witte bloedcellen.

-vallen rechtsreeks de microben aan.

-werken ontstekingswerend.

-werken als klassieke antibiotica maar zonder de nadelen ervan te bezitten (de microben worden er niet blijvend resistent tegen)

-helpen het lichaam onzuiverheden te verwijderen.

-werken ontgiftend en stimuleren de bloedsomloop.

-zijn revitaliserend.

-vergemakkelijken de ademhaling bij verstuiving in de atmosfeer (brengen negatieve ionen aan)

-sommige bestanddelen van de oliŽn dringen verbazingwekkend vlug door in het bloed, de klieren en beÔnvloeden het zenuwstelsel.

Geen enkele van deze etherische oliŽn mag echter de rust en de levenshygiŽne vervangen! De oorzaak van de afvalstoffen moet verwijderd worden.

Wetenswaardigheden:

Een experiment om de kiemdodende eigenschappen van etherische oliŽn via een Aroma-Verstuiver na te gaan werd uitgevoerd door Pr. Griffon, Directeur van het Toxicologisch Laboratorium van de politie in Frankrijk. In de Aroma-Verstuiver werd een mengeling van Denenolie, tijmolie, muntolie, lavendelolie, rozemarijnolie, kruidnagelolie en kaneelolie gebruikt. Doel van het experiment was het aantal microben die zich in de lucht van het vertrek bevonden voor en na het gebruik van de Aroma-Verstuiver na te gaan. Op 15 cm van de grond werden Petri-schaaltjes geplaatst.

Na 24 uur blootstelling werden het aantal bacteriekolonies geteld. In het totaal waren er 210 kolonies, waarvan 12 schimmels, 8 stafylokokken. Vervolgens werd een aroma-verstuiver gedurende 15 minuten aangezet.

Nadien bevatten de schaaltjes nog slechts 14 microben- kolonies, waarvan 4 schimmels en 0 stafylokokken!

-Na 30 minuten verstuiving waren de cijfers respectievelijk: 4-0-0 !

In een half uur tijd vernietigden de etherische oliŽn dus alle schimmels en alle stafylokokken en lieten van de 210 microbenkolonies slechts 4 over!

Nog een ander interessant experiment van Cavel die het antiseptisch vermogen van etherische oliŽn verduidelijkt en u ook tegelijkertijd een soort waardeschaal toont van enkele oliŽn: Vlees werd in een septische put gedrenkt. Hiervan werd een bouillon getrokken waarna onderzocht werd hoeveel centiliter fťnol (een veelgebruikt antisepticum) er nodig was om 1000cc kiemvrij te maken. Daarna vergeleek men hoeveel cc etherische oliŽn er hiervoor nodig waren:

Tijm : .................0,7cc Lavendel offic. :......5,0cc

Oregano :............1,0cc Melisse :..................5,2cc

Verveine :...........1,6cc Ylang-Ylang :..........5,6cc

Kruidnagel :........2,0cc Jeneverbes bes :.......6,0cc

Eucalyptus :........2,25cc Knoflook :...............6,5cc

Muntolie :...........2,5cc Citroen :..................7,0cc

Lavendel spica :...3,5cc Sassafras :...............7,5cc

Rozemarijn :........4,3cc Terpentijnolie :........8,6cc

Ter vergelijking: men had 5,6cc fťnol nodig om 1000cc vleesbouillon kiemvrij te maken! U ziet zelf dat de meeste etherische oliŽn zelfs sterker van werking zijn.

(Experiment van Cavel-"Aromatherapie"-Jean Valnet)

De fabricage van etherische oliŽn.

Er bestaan heel wat methodes om etherische oliŽn te fabriceren. De kwaliteit van de olie hangt sterk af van de gebruikte methode. Om etherische oliŽn te maken die therapeutisch bruikbaar zijn, zijn er slechts 2 goede methodes: stoomdistillatie en persing.

Hieronder geven wij een overzicht van de verschillende methodes, met hun voor- en nadelen. Achtereenvolgens bespreken wij :stoomdistillatie, persing, enfleurage, extractie door middel van solventen en synthetische oliŽn.

Stoomdistillatie

De te distilleren planten worden verzameld in een alambic (distilleerketel).

Water wordt verhit tot stoom, en de stoom wordt door de planten geleid. De etherische oliŽn worden meegenomen door de stoom. De met oliŽn verzadigde stoom wordt afgekoeld en in een Florentijnse vaas (scheidtrechter) worden de etherische oliŽn gescheiden van het water. Het water, nu hydrolaat genoemd, is therapeutisch eveneens bruikbaar, maar wordt binnen de aromatherapie nog niet vaak benut.

Bij sommige planten, zoals bijv. melisse, akkerhoningklaver, linde, mimosa enz., is het gehalte aan etherische olie dermate laag, dat het eindproduct onbetaalbaar zou worden indien het procťdť van de stoomdistillatie gebruikt zou worden. Wanneer solventen gebruikt zouden worden liggen de resultaten al heel wat beter, maar dergelijke oliŽn zijn, zoals wij hieronder zullen zien, therapeutisch onbruikbaar. De enige goede oplossing is het te stoken kruid te vermengen met andere soorten, welke een gelijkaardige werking hebben en beide samen distilleren, ofwel het te stoken kruid te impregneren met een etherische olie met gelijkaardige eigenschappen en dit geheel opnieuw op te stoken. Melisse bijv. bevat dermate weinig etherische olie dat voor het distilleren van 1 kg melissenolie ongeveer 7000 kg melisse kruid nodig is. Om een betaalbare melissenolie te maken, wordt deze samen met lemongrass gedistilleerd. Een goede kwaliteit synergische distillaat melisse-olie moet dan wel minstens 20% echte melisse bevatten. Indien dit procťdť gebruikt wordt, moet dit naar mijn mening op ťťn of andere manier, desnoods in code op de verpakking vermeld worden. De franse benaming van deze werkwijze is "distillation avec entrainants naturels", in het Nederlands spreken wij van een synergisch distillaat.

Ook het distilleren met waterdamp zelf is aan vernieuwing toe. In Frankrijk ontdekte ik een distilleerder die een nieuw procťdť toepaste: de waterdamp kwam van boven naar beneden, waardoor de planten veel gemakkelijker hun oliŽn afgeven: een kortere distillatietijd is hierdoor mogelijk. De oliŽn zelf zijn nauwelijks "verbrand", om in het vakjargon te blijven, ze ruiken veel meer naar de verse plant, kortom, ik denk dat deze methode meer en meer navolging zal vinden. De resultaten zijn in ieder geval veelbelovend. Deze methode wordt "hydrodiffusie" genoemd.

Persing

Deze methode is enkel bruikbaar bij citrusvruchten (citroen, sinaasappel, bergamot...) waar de schil zeer rijk is aan etherische oliŽn. Meestal wordt hierbij gebruik gemaakt van hydraulische persen.

Enfleurage

Deze methode wordt, zoals de naam het zegt, vooral gebruikt voor het extraheren van etherische olie uit bloemen. De methode gaat als volgt :

Een glasplaat wordt ingesmeerd met een speciaal hiertoe vervaardigde vette olie. Het

recept hiervan is meestal een goed bewaard fabrieksgeheim. Volgens onze bronnen zou het meestal om gewoon varkensvet gaan... Deze olielaag wordt besprenkeld met bloemen. Na ongeveer 24 uur is de etherische olie opgenomen door de vette olie. Nu worden de bloemen verwijderd en wordt een nieuwe laag aangebracht. Dit wordt tot 70 maal toe herhaald. De vette olie wordt nadien "gewassen" met alcohol, de alcohol wordt verdampt en het eindresultaat is de etherische olie. Op een dergelijke manier gewonnen oliŽn zijn zeer duur. De vette olie wordt in de cosmetica-industrie vaak hergebruikt voor het vervaardigen van crŤmes en dergelijke. Deze techniek wordt nu echter nog maar zelden toegepast, ze is namelijk vervangen door de nieuwere methode, het extraheren door middel van solventen.

Extractie door middel van solventen

Het kruid wordt samen met een oplosmiddel, bijv. hexaan, benzeen, tolueen, aceton, isopropanol, petroleum-ether, in een vat gedaan. Hierin lossen de etherische oliŽn op waardoor er een soort pasta ontstaat, die de etherische oliŽn en plantewas bevat. De pasta wordt gewassen met alcohol, waardoor de was eruit gefilterd kan worden. Na verdamping van de alcohol blijft dan de etherische olie over. Deze methode heeft als voordeel dat de opbrengst aan etherische olie zeer groot is. Het grote nadeel is het gehalte aan oplosmiddelen in het eindproduct. Hoewel het in orde van grootte "slechts" 50 ppm en meer is, is dit nog veel te groot om van een therapeutische bruikbare olie te kunnen spreken. Hierbij komt nog dat de meeste op deze wijze gewonnen oliŽn de normen voor restgehalte aan oplosmiddelen betreft, duidelijk overschrijden. Producten die voldoen aan de normen van bijv. de Amerikaanse Food-and Drugadministration zijn uiterst zeldzaam en zeer duur.
Een ander bezwaar tegen deze methode is dat zij de aard van de etherische olie kan veranderen. Bijv.. de etherische olie van kruidnagel bevat naast zijn dominante aan eugenol normaal ook nog 5 tot 12% b-caryophyleen. Bij het gebruik van solventen is het gehalte aan b-caryophyleen gelijk aan 0 ! Wij willen besluiten met te stellen dat naar onze mening dergelijke oliŽn totaal onbruikbaar zijn voor aromatherapeutisch gebruik, en zelfs gevaarlijk genoemd kunnen worden. Deze relatief moderne methode wordt tegenwoordig over de hele wereld toegepast om ofwel oliŽn te verkrijgen die anders moeilijk te winnen zijn, ofwel omdat het rendement ervan veel hoger ligt. De organische solventen die hiervoor gebruikt worden zijn zeer gevaarlijk,voor de arbeider die ze manipuleert alsook voor degene die de producten die ermee verkregen zijn inneemt. Er zijn wel uitzonderingen op de regel: bij planten zoals jasmijn, cassis, hyacinth en dergelijke is het technisch niet mogelijk om de oliŽn met stoomdistillatie te verkrijgen. Het gebruik van solventen blijkt in de praktijk de enige mogelijkheid. Hiervoor zijn er maar twee solventen geschikt: petroleum-ether en ethylalkohol Alle anderen zijn totaal ongeschikt voor deze toepassing!

We vinden het wel noodzakelijk dat de consument op de verpakking van de oliŽn ervan op de hoogte wordt gebracht dat het een geŽxtraheerde olie betreft! De gepaste verwijzing in dit geval is de vermelding "absolutum".

 Hydrolaten en geurige waters:

Hydrolaten en geurige waters worden door vele auteurs ten onrechte slechts als een bijproduct aanzien: gewoon het water dat overblijft na passage door de kruiden...

Er bestaat echter reeds een zeer lange voorgeschiedenis van deze producten, zelfs voordat
de etherische oliŽn in hun huidige vorm bekend waren.
In feite kunnen we een onderscheid maken tussen twee soorten "hydrolaten":

-de hydrolaten die wegens hun aangename geur en vooral voor uitwendig gebruik dienen

-de hydrolaten die speciaal gemaakt worden volgens specifieke procťdťs, voor medicinale

toepassingen, meestal volgens oude franse farmacopee.

De eerste soorten noemt men meestal "eaux florales", waarvan rozenwater en oranjebloesemwater de meest gekende zijn, de andere Hydrolaten. Eaux florales waters worden langer gedistilleerd om ze een sterkere aromatische geur te geven.

Hydrolaten verschillen van de etherische olien:

-omdat ze alle niet vluchtige bestanddelen bevatten

-ze de wateroplosbare bestanddelen bevatten

Hydrolaten hebben antivirale en antiparasitaire eigenschappen. Ze kunnen zeer goed samenwerken met de vluchtige oliŽn omdat ze aanvullend werken bij de volgende werkingen:

-antiseptische

-microbendodend

-antibiotisch

-schimmelwerend

...

Meestal worden hydrolaten gebruikt a ratio van 2 a 3 soeplepels per dag.

In tegenstelling tot etherische oliŽn is de houdbaarheid beperkt tot enkele maanden.

CO2 extractie.

Een zeer recente methode, waarvan er al enkele projecten mee proefdraaien is het extraheren met CO2. De resultaten van deze extractie zouden ronduit schitterend zijn, althans volgens de recentste publicaties, doch kunnen we hier nog niet echt van ervaringen spreken, daar het zich nog steeds in een experimenteel stadium bevindt. Bij deze methode gebruikt men een zeer hoge druk, die tot 200 atmosfeer kan oplopen, en een temperatuur die tot 65 į oploopt. Een bevriende distilleerder vertelde me dat het zeer gevaarlijk werken is met zo'n hoge druk, daar een slecht aangesloten kraantje als een kanonskogel weggeblazen kan worden! Het zijn momenteel vooral parfumeurs die geÔnteresseerd zijn in deze methode, daar de oliŽn hiermee geproduceerd een zeer fijne geur bezitten. Op een grote beurs voor basisproducten voor cosmetica in Londen zag ik ooit een Duitse firma die uitsluitend deze CO2 methode toepasten om etherische oliŽn te extraheren. Hun grootste afnemer is de voedingsindustrie, dit om extra geuren en smaken aan diverse bereidingen toe te voegen. Het uitzicht en de geuren van de etherische oliŽn zijn wel zeer verschillend van wat we nu gewoon zijn.

De tijd zal uitwijzen of deze methode in de toekomst nuttig kan zijn voor de aromatherapie.

Synthetische oliŽn

Het is zeer goed mogelijk om van de meeste etherische oliŽn een synthetische replica te maken. Hoedt u voor dergelijke namaak. Gebruik dergelijke oliŽn niet ! Zij vormen een groot gevaar voor uw gezondheid!

Kwaliteitsgaranties welke u best eist

De hierna vermelde kwaliteitsgaranties gelden zowel voor etherische oliŽn als voor hydrolaten.

De herkomst van de planten

De samenstelling van de etherische olie verandert naargelang van de herkomst. Daardoor is het belangrijk om het juiste chemotype te kunnen bepalen. Een voorbeeld : naargelang van de groeiplaats heeft de etherische olie van tijm een verschillende samenstelling. Het voornaamste bestanddeel ervan is ofwel : thymol, carvacrol, geraniol, linalol, terpineol of thuyanol, waardoor de etherische olie andere eigenschappen krijgt.

Voorbeelden:

Thym, gele thymus (vulgaris L. chemotype geraniol) geraniol - geranyl-acetaat

Thym, gele (thymus vulgaris L. chemotype linalol) 80% linalol - terpinen-1-ol-4 - linalyl-acetaat

Thym, rode (thymus vulgaris L. chemotype thymol) paracymeen - terpineen - thymol - carvacrol

Ook het gebruikte plantendeel is belangrijk. De etherische olie gestookt uit de hele plant, uit de bloemen, uit de wortel of uit het zaad kan een andere samenstelling hebben, en dus ook andere therapeutische eigenschappen.

Het moment van de oogst heeft ook zijn invloed op de kwaliteit van de olie. De plant moet immers geoogst worden op het moment dat zij het rijkst is aan aromatische esters. Dit varieert o.a. volgens het weer, het uur van de dag, het groeistadium van de plant... Zo heeft de etherische olie van munt een andere samenstelling als de plant 's morgens, 's middags dan wel 's avonds geplukt werd.

Wildpluk, biologische teelt en teelt gebruikmakend van chemische producten:

De oliŽn afkomstig uit wilde planten zijn altijd het actiefst. Zij moeten dan wel geplukt zijn in weinig vervuilde streken. Belangrijk is hier wel om te weten of de plukkers volgens ecologische normen werken en of ze BV een aantal richtlijnen volgen.

In Frankrijk heb je BV het keurmerk SIMPLES dat aan z'n leden zeer strenge regels voorschrijft. De plukkers en distilleerders die onder SIMPLES werken mogen uitsluitend met wilde of Bio teelt kruiden werken en mogen geen producten verwerken.Dergelijke organisaties eisen ook van de aangesloten leden dat er geen kaalslag op de natuur gepleegd wordt.Bij het plukken van BV lavendel in de bergen zal er op gelet worden dat er voldoende lavendel overblijft die in zaad kan komen om de continuÔteit te verzekeren.

Jammer genoeg zijn er heel wat verdelers die met ongecontroleerd wildpluk werken, er zijn voorbeelden bekend van roofbouw, waar er zonder respect voor de natuur gewerkt wordt om vlug winst te maken. Momenteel is rozenhout (Aniba rosaeodora) en zelfs sandelhout (Santalum album) een bedreigde plantensoort geworden, wegens de massale vraag naar deze etherische oliŽn.Indien gecultiveerde planten gebruikt worden dienen zij bij voorkeur van biologische teelt zijn. Bij stoomdistillatie kunnen sporen van sommige organische bestrijdingsmiddelen immers teruggevonden worden in het eindproduct. Daarvan zijn er meerdere voorbeelden via analyses aan het licht gekomen. Vooral citrusolien, afkomstig van geperste cirrusschillen kunnen erg veel chemische producten bevatten.

Een groot probleem ivm biologische teelt is echter dat etherische oliŽn die afkomstig zijn van planten die biologisch geteeld werden daarom niet noodzakelijk goed verwerkt worden tijdens het distilleerproces en er momenteel nog onvoldoende controlemogelijkheden zijn voor de inspecteurs van de Bio keurmerken (Nature et Progres- Biogarantie-EKO-Demeter).

Daarvoor hebben we de hulp nodig van onafhankelijke analysemethoden, die we verderop zullen bespreken.

De specifieke botanische variŽteit

Etherische oliŽn worden meestal onder een algemene naam verkocht, zonder dat hierbij de specifieke botanische soort vermeld wordt. Nochtans is het zeer belangrijk om de Latijnse naam van de plant te kennen. Enkele voorbeelden zullen dit duidelijk maken.

Soms wordt er erg lovend over "kamilleolie" gesproken in boeken of artikelen, zonder echter meer details over de soort kamille te geven.

Welnu, er zijn momenteel drie soorten kamille te verkrijgen in etherische olie:

-Echte kamille (blauwkleurig, naargelang het azuleen of alfa bisabololgehalte): Matricaria chamomillae/recutita

-Roomse kamille (geel tot lichtgroen van kleur): Chamaemelum nobile

-Wilde kamille (kleurloos tot lichtgele kleur): Ormenis mixta en Ormenis multicola

Echte en wilde kamille hebben onstekingswerende eigenschappen (vooral de echte), maar zijn niet rustgevend, terwijl deze rustgevende eigenschap juist het grote kenmerk is van de Roomse kamilleolie.

Zuiverheid

Een etherische olie moet voldoen aan alle hierboven genoemde eigenschappen. Hiernaast moet zij ook onversneden zijn. Helaas komt het maar al te vaak voor dat een duurdere olie vermengd wordt met een goedkopere soorten of met bepaalde scheikundige stoffen.

vb:- Dennenolie aanvullen met terpentijn - rozenolie mengen met palmarosa

Sommige firma's schrikken er zelfs niet voor terug om bij de parfumindustrie etherische oliŽn over te kopen, nadat deze industrie er reeds een aantal bestanddelen heeft uitgehaald! We kunnen deze kwaliteit "in de vaktermen" gerust vergelijken met afgedraaide olie!

Welke etherische oliŽn aanschaffen?

Koop ze bij een ernstige handelaar die u informatie kan geven over de herkomst van de oliŽn.

Vertrouw geen slogans zoals "100% natuurlijk", "natuurlijke etherische olie", voldoet aan de farmacopee"... Helaas zijn dit maar al te vaak holle woorden. Koop enkel oliŽn waarvan u zwart op wit voldoende kwaliteitsgaranties krijgt.

Kontrolemogelijkheden van de kwaliteit van de oliŽn:

Enkele praktische tips:

-Leer de geur van de oliŽn te kennen door regelmatig de geuren in je op te nemen.

-leg een geurbibliotheek aan met alle oliŽn waarvan de herkomst zeker is, vb uit eerste hand, of waarvan een te betrouwen firma rechtstreekse banden met de distilleerder heeft.
Het volstaat om doorschijnende kleine flesjes te nemen en die goed in het donker en fris te bewaren. Doorschijnende flesjes zijn belangrijk omdat aldus de kleur van de oliŽn vergeleken kan worden.

-Ga na of de firma rekening heeft gehouden met de hierboven vermelde kwaliteitsnormen, vooral wat de naamgeving en chemotypes betreft.

Vraag of de betreffende firma analyses laat uitvoeren door een onafhankelijk labo van de oliŽn die ze niet uit eerste hand maar via tussenpersonen verkregen heeft.

 Gebruik van de etherische oliŽn:

Verstuiven of verdampen van etherische oliŽn

Als er ťťn toepassing van de aromatherapie is waarvan de resultaten mijlenver boven die van de andere natuurlijke geneeswijzen uitsteken, dan is het wel het gebruik voor de luchtwegen. We hebben allemaal wel eens meer of minder last van hoest, verkoudheid, bronchitis, of erger, van huisstofmijtallergie. Als deze problemen chronisch worden, spreekt men wel eens over CARA (d.wz...chronische atypische respiratoire aandoeningen). Etherische oliŽn kunnen deze problemen drastisch verbeteren, onder andere door hun krachtige bacterie dodende werking, die vaak veel sterker is dan de gangbare producten.

De meeste etherische oliŽn kunnen in de atmosfeer gebracht worden via een aromalamp, of beter nog via een elektrische aromaverstuiver of een aŽrosol.

-De eenvoudigste manier: doe enkele druppels etherische olie op een zakdoekje en inhaleer

-Een dampbadje: neem een kom, giet er kokend water in, totdat de kom voor driekwart gevuld is, giet, naargelang van de olie, twee tot vijf druppels etherische olie erbij, hou je hoofd boven het badje en sluit de lucht af met een handdoek over je hoofd zodat je maximaal de damp kan inhaleren gedurende tien minuten. (Dit heeft wel het nadeel dat de etherische oliŽn zeer prikkelend kunnen werken voor de ogen).

Daarom is het wel beter om een inhalator aan te schaffen. Het is wel belangrijk om na een inhalatie binnen te blijven, omdat je de eerste tijd zeer gevoelig bent voor de omgevingslucht, als reactie op het inhaleren!

In een aromalamp verdampt men eigenlijk gewoon wat water, waar men enkele druppels olie aan toevoegt. Er bestaan zeer vele varianten van dit model, allen met hetzelfde princiep: een kom water wordt door een klein kaarsje verhit zodat het water kan verdampen om alzo de etherische oliŽn te verspreiden. Ze zijn relatief goedkoop en vaak zeer fraai gevormd. Het nadeel van deze methode is het feit dat de etherische olie verhit wordt, soms zelfs verbrand indien men niet tijdig water bij giet en door oxidatie heb je natuurlijk ook een verlies aan therapeutische kracht.

De aromaverstuiver.

De aroma-verstuiver daarentegen is wel een stuk duurder maar dan ook veel efficiŽnter van werking, speciaal geschikt voor personen met chronische luchtwegenproblemen en ook voor de allerkleinsten. De aroma-Verstuiver bestaat uit twee delen: een luchtpomp pyrex vernevelaar.

Deze pyrex vernevelaar fungeert als een expansiekamer waarbij de oliedruppels worden verdeeld tot een zeer fijne nevel. Omdat de lucht hierbij het drijfgas vormt ontstaat er geen chemische luchtvervuiling en blijft de kwaliteit van de oliŽn onaangetast ( geen verhitting e.d. ) De aroma-verstuiver heeft maar weinig olie nodig: kleinere modellen verstuiven 10-20 druppels per uur bij permanent gebruik. Overal waar behoefte ontstaat aan het regelmatig verversen en ontgeuren van de lucht kunt u de aroma-verstuiver met succes inzetten: b. v: ziekenhuis, behandelkamer, wachtkamer, enz... En natuurlijk thuis, in de woonkamer, slaapkamer, keuken of badkamer. Personen met luchtwegenproblemen zoals allergie aan stof, astma, kortademigheid zullen de goede werking van de aroma-verstuiver bijzonder op prijs stellen.

Optimaal gebruik van de aroma-verstuiver:

In princiep kun je de aroma-verstuiver overal in huis zetten om de kamers te ontsmetten, dus de plaatsen waar je op dat ogenblik aanwezig bent, woonkamer, keuken, enz... Bij CARA patiŽnten is het soms beter om de plaatsen op voorhand te ontsmetten, er dient wel op de soort olie gelet te worden, daar je grote onderlinge verschillen hebt van ontsmettende werking. Dennenolie en citroen zijn bijvoorbeeld veel krachtiger van werking dan bijvoorbeeld rozenhoutolie. Sommige astma-patiŽnten verdragen de cineol-houdende oliŽn niet goed (zoals in eucalyptus), onze ervaring is dat dit gelukkig een zeer kleine groep is. Voor hen is de hysopolie (ssp.montana canescens- ex decumbens) de ideale oplossing, in plaats van de eucalyptus. De ervaring heeft ons geleerd dat personen met bovenvermelde problemen (CARA) de aroma-verstuiver het best in de slaapkamer opstellen, nog voor te gaan slapen. Een 15 tot 30 tal minuten werking volstaat meestal wel om van een verkwikkende slaap te kunnen genieten, zonder de vervelende nies-of hoestbuien. Bij zwaardere problemen is het aangeraden om ook 's nachts, d.m.v. een timer de aroma-verstuiver af en toe 15 minuten te laten werken. Hou dan wel rekening met het feit dat de aroma-verstuiver niet volledig geruisloos is!

Verder kan ieder naar eigen goeddunken de aroma-verstuiver overal in huis gebruiken, met frisse en ontsmettende geurtjes.

Masseren met etherische oliŽn:

Een van de aangenaamste manieren om van de werking van etherische oliŽn te genieten is door ze in massageoliŽn te vermengen. Meestal brengt men etherische oliŽn niet in pure vorm op de huid aan, maar vermengd met een basisolie, zoals amandelolie, olijfolie en in feite elke koudgeperste plantaardige olie. Amandelolie is wel ťťn van de zachtste, geschikt voor de meeste huidtypes.

Jojoba is wel veel duurder maar geniet onze voorkeur, ze kan namelijk niet ranzig worden en is zeer huidverzorgend (voedend, vocht regulerend). Avocadoolie is dan weer uitermate geschikt voor droge huidtypes. Olijfolie wordt in de praktijk niet zoveel toegepast, daar ze zeer vettig is. Voor het lichaam gebruikt men over het algemeen 3 ŗ 5 % etherische olie op 100 % plantaardige olie, voor de gezichtshuid liefst niet meer dan 1 ŗ 3 % etherische olie gebruiken! We moeten wel rekening houden met enkele regels: slechts enkele etherische oliŽn kunnen, (uit veiligheidsoverwegingen) puur (=onverdund) op het lichaam aangebracht worden (rozemarijn, berk (betula lenta) en lavendel). De andere etherische oliŽn moeten steeds vermengd worden in draagoliŽn zoals tarwekiemolie, amandelolie of jojobaolie.

Opgelet! Vermijd de slijmvliezen en de geslachtsorganen daar deze te gevoelig zijn voor sommige oliŽn en de oliŽn daardoor zeer irriterend kunnen werken!

HET GEVEN VAN EEN MASSAGE

Met gebruikmaking van therapeutische oliŽn en massagetechnieken kan men samen met een vriend of vriendin genieten van een heilzame massage. Een warme, rustige kamer met zacht licht, geen interrupties en wellicht wat zachte, meditatieve muziek, scheppen de omstandigheden voor een uitermate ontspannende ervaring.

Zorg ervoor dat de vriend of vriendin voldoende ruimte heeft om comfortabel languit op een stevige ondergrond te liggen. Professionele masseurs gebruiken een massagetafel van circa 73 cm breed die op heuphoogte is afgesteld. Ideaal is een hoogte op het niveau van de handen, wanneer deze gestrekt langs het lichaam worden gehouden.

Als vervanging voor een massagetafel kan gebruik worden gemaakt van een lange tafel met daarop en dunne matras, een smal, zeer hard bed, een dunne schuimrubbermatras of van dekens op de vloer. Spreid een handdoek uit op de ondergrond die u gebruikt, daar er eventueel wat olie gemorst kan worden. Plaats het flesje olie niet verder dan een armlengte van u af, zodat u er tijdens de massage snel iets uit kunt schenken, zonder het contact met de huid van uw vriend of vriendin te verliezen, al was het maar met een elleboog.

Hoe minder kleding uw vriend of vriendin draagt, des te eenvoudiger zal het u vallen lange, vloeiende bewegingen te maken; het is echter belangrijk dat uw vriend of vriendin zich op zijn of haar gemak voelt.

Bedek naakte delen waarop niet wordt gemasseerd met een handdoek om ze warm te houden. Zorg er eveneens voor dat uw handen voor er met een massage wordt begonnen. schoon en warm zijn. Wrijf ze even wanneer zij koud aanvoelen. Een koude hand op de rug is nu niet direct een goede start voor een massage.

MASSAGETECHNIEKEN

Bij aromatherapie-massage worden een aantal massagetechnieken gehanteerd. Drie van de eenvoudigste om toe te passen zijn:

Effleurage

De lange streken van deze techniek zijn een belangrijk element in de aromatherapie-massage. Zii bevorderen de bloedsomloop, zodat vers bloed gemakkelijker circuleert. Begin met een stevige streek in de richting van het hart. Strijk met een lichte streek terug van het hart en bestrijk daarbij een groot gebied. De hand dient hierbij ontspannen te zijn en zich te vormen naar het lichaam. Laat je handen in ritmische bewegingen over de huid glijden.

Kneden

Een krachtige beweging die het spierweefsel stimuleert, de bloedsomloop bevordert en vermoeidheid doet afnemen door het afscheiden van afvalproducten te vergemakkelijken. Maak knedende en rollende bewegingen (als bij het kneden van deeg). Doe dit langzaam en ritmisch, nadat het betreffende gebied met effleurage is ontspannen.

Drukken

Deze bewegingen stimuleren de bloedsomloop en bevorderen de afvoer van overtollig vocht. Druk met de handpalmen in de huid en beweeg ze met een weinig druk in ronddraaiende bewegingen. Verschuif de handpalmen na enkele bewegingen naar een ander deel, maar blijf in contact met de huid.

Gebruik op kleine oppervlakken de duimen in plaats van de handpalmen.

Rugmassage

De rug is een geschikte plek om de kracht van massage te leren ontdekken. Het is tevens het gebied waar de meeste mensen het liefst gemasseerd willen worden.

Laat uw vriend of vriendin op zijn of haar buik gaan liggen met de armen langs het lichaam of onder het voorhoofd.

Leg ťťn van uw handen gedurende enkele seconden op de kruin van het hoofd en de andere hand op de aanzet van de ruggengraat om contact te maken. Adem langzaam en diep, en ontspan. Doe circa 1 theelepel van de gekozen olie in ťťn hand. Gebruik al naar behoefte meer olie: 2-4 theelepels is, al naargelang de droogte van de huid voldoende.

Wrijf de olie door de handen en bedek de gehele rug met olie.

1. Begin aan de onderkant van de rug met de handen aan weerskanten van de ruggengraat en de vingers naar boven toe wijzend. Beweeg de tanden langs de ruggengraat omhoog naar de onderkant van de nek, laat ze langs de schouders glijden en daarna weer lichtjes neerwaarts naar het beginpunt. Herhaal deze lange streken (effleurage) tot de rug is ingeolied. Maak een aantal cirkelbewegingen ter grootte van een bord naar boven langs de ruggengraat en beweeg daarna de handen langzaam en ritmisch langs de ruggengraat naar beneden terug.

2. Verplaats de handen naar ťťn kant van het lichaam en begin het vlees vanaf de onderkant tot over de bovenkant van de schouder te kneden. Kneed op de minder vlezige gebieden slechts lichtjes en doe dit met de gehele hand, maar niet de duim en de vingers.

Herhaal deze handelingen aan de andere kant van de ruggengraat. Laat de handen lichtjes naar beneden glijden, zonder de huid te irriteren.

3. Begin wederom aan de onderkant van de ruggengraat en maak met de duimen kleine drukkende bewegingen langs de ruggengraat omhoog tot nek en schouderblad. Druk in de spieren, niet op de botten en laat beide handen gelijktijdig dezelfde bewegingen maken. Keer terug naar de onderkant van de ruggengraat door de handen in lange, glijdende bewegingen naar onderen te bewegen.

4. Maak met de duimen langs de ruggengraat, vanaf heuphoogte kleine drukkende bewegingen van binnen naar buiten tot over het heupbeen. Maak drie concentrische cirkels. BeŽindig de massage met een serie lange, langzame streken en laat beide handen daarna lichtjes rusten op de lendenen. Laat de handen enige seconden liggen en til ze daarna langzaam op.

Armmassage

Gebruik voor iedere arm een klein druppeltje olie. Neem ťťn arm in de hand en strijk met de andere hand vanaf de pols langs de buitenkant van de arm naar boven. Herhaal deze handeling aan de binnenkant van de arm. Kneed op plaatsen die zijn aangetast door cellulitis en druk met cirkelbewegingen op plekken die reumatisch zijn. Kneed de spieren van de schouder en

beŽindig de massage met enkele lange streken langs de gehele arm.

Beenmassage

Begin aan de achterzijde van de benen. Doe enkele druppeltjes olie in een hand, wrijf de handen lichtjes en leg de handpalmen op de voetzolen om contact te maken. Beweeg de handen langs de achterkant van de benen omhoog tot de knieŽn. Pauzeer even en strijk daarna stevig naar boven tot de bovenkant van de benen. Ga daarna lichtjes terug en herhaal de handeling enkele malen tot de benen met olie zijn bedekt.

Oefen nooit druk uit op de knieholten. Gebruik de kneedtechniek op eventueel aanwezige cellulitis op de dijen, gevolgd door effleurage. BeŽindig de massage van de achterkant van de benen door de handen bovenaan de dijen naar buiten te bewegen.

Keer uw vriend of vriendin om, houd hem of haar warm met de handdoeken en masseer de voorkant van ieder been. Leg de handen overdwars achter elkaar op het eerste been en strijk met beide handen omhoog. Ga met een stevige beweging naar boven en daarna weer lichtjes naar beneden. Herhaal de handelingen op het tweede been. Maak met de vingers (of lichtjes met de duimen) cirkelbewegingen rond de enkels en de knieŽn. BeŽindig de massage met ontspannende streken van de enkel tot de bovenkant van het been.

Voetmassage

Verwen uzelf of een ander eens met een voetmassage. Was de voeten eerst en droog ze af. Schenk circa 1 theelepel olie in een handpalm. Wrijf de handen en neem daarna een voet in de handen. Leg ťťn hand onder de voetzool en de andere hand bovenop de voet. Verspreid allereerst de olie door beide handen van de hiel tot aan de grote teen te laten glijden. Herhaal deze handeling diverse malen, zodat de olie goed wordt verspreid. Behandel iedere teen apart met de vingers. Strijk hierbij vanaf het topje naar de aanzet en vanaf de grote teen tot de kleine teen.

Herhaal de handelingen met de andere voet. Pak daarna de bovenkant van beide voeren in de handen, waarbij de duimen op de hielen rusten. Laat de duimen van de hielen naar de tenen glijden. Herhaal deze handeling diverse malen en verplaats daarbij de handen van de zijkanten van de voeten naar het midden van de voetzolen. Alle handelingen moeten met besliste zekerheid worden uitgevoerd; wanneer de streken met te weinig druk worden uitgevoerd. zal slechts een kriebelend gevoel ontstaan.

Massagetechnieken voor het gezicht

De tekeningen hieronder laten een aantal basistechnieken voer een gezichtsmassage zien. Volg de hierboven staande handleiding voor een ontspannende gezichtsmassage.

Gezichtsmassage

Reinig het gezicht zeer goed. Schenk 2 theelepels olie op een schoteltje. Leg de handen, zonder olie, over het gezicht, vingers op het voorhoofd en palmen op de wangen. Houd deze stand enige momenten vast en trek daarna de vingers langzaam in de richting van de oren, zodat de spanning uit het voorhoofd verdwijnt.

Doop de vingers in de olie (er is slechts zeer weinig nodig) en wrijf de handen lichtjes. Hanteer voor het gezicht altijd lichte streken, vooral rond de ogen. Begin onder de kin, glijd langs het gezicht naar boven en maak een cirkelbeweging rond de ogen in de richting van de wenkbrauwen.

Voeg iets meer olie toe en beweeg de handen zachtjes van de keel naar boven over het gezicht. Plaats de vingers op het midden van het voorhoofd. Druk zachtjes en laat ze onder de haargrens tot de slapen glijden. Herhaal deze handeling, waarbij de vingers steeds iets hoger op het voorhoofd worden geplaatst tot de haargrens is bereikt. Druk tenslotte de vingers enkele seconden vrij stevig op her midden van her voorhoofd. Herhaal deze handelingen langs de wenkbrauwen tot aan de buitenzijde van de ogen.

Plaats de duimen op de kin en trek ze langzaam langs de kaak tot het oor. Herhaal deze handeling waarbij de duimen steeds iets naar boven worden verplaatst tot het kaakbeen is bereikt. Bestrijk daarna het gehele gezicht met opwaartse bewegingen.

Maak achter de oren kleine cirkelbewegingen met de vingers. Knijp daarna zachtjes langs de buitenkant van het oor. Begin van boven. Trek daarna driemaal aan de oorlelletjes.

BeŽindig een gezichtsmassage met het behandelen van de ogen. Druk de onderkant van de handpalmen over de ogen, zodat u niets meer ziet. Laat de handen 20 seconden rusten. Trek de handen niet onmiddellijk weg, maar laat ze langzaam naar beneden glijden, zodat ze het gehele gezicht bedekken. Laat de handen enkele seconden rusten en neem ze daarna weg.

WANNEER MASSAGE NIET IS AAN TE BEVELEN

Voorzorgen:

Personen die lijden aan dermatitis, eczema, die een gevoelige, geschonden of ontstoken huid hebben dienen zeer voorzichtig te zijn met het toevoegen van etherische oliŽn aan massageoliŽn!

OliŽn zouden niet mogen toegepast worden in de elleboogholte.

Parfums en deodorant poeders kunnen er reeds gebruikt zijn en kunnen , gecombineerd met zweet resulteren in een snellere absorbtie van andere stoffen en aldus een negatieve reactie uitlokken.

Het is afgeraden om een aromatherapie behandeling te geven aan personen die op het punt staan om een sauna, een Turks bad, een zonnebank of het strand te gaan opzoeken.

Alhoewel een aromatherapie-massage vele voordelen heeft, kunnen de effecten zo ingrijpend zijn dat ze soms beter achterwege kan worden gelaten:

-Tot 1 uur na een zeer heet bad, stoombad of sauna zal de huid de overtollige warmte, giftige stoffen en vocht uitscheiden. Tijdens dit proces kan het lichaam niets absorberen; dus afgezien van een aangename geur, zal een therapeutische olie niets uithalen.

-Masseer geen lichaamsdelen die u of uw vriend of vriendin pijn doen.

-Masseer niet wanneer iemand koorts of een virusinfectie heeft De massage zou de infectie via de lymfeklieren verder uit kunnen zaaien.

-Masseer niemand die kort geleden een ernstige operatie heeft ondergaan.

-Vermijd plaatsen waar zich botbreuken, beschadigde huid, verstuikingen, blauwe plekken, zwellingen, uitslag, gescheurde spieren of gewrichtsbanden, of spataderen bevinden.

-Masseer niemand met een hartkwaal.

-Masseer niemand met acute rugklachten.

-Masseer de buikstreek niet vlak na een maaltijd.

-Pas in twijfelgevallen geen massage toe.

-Laat iemand die net een relaxerende massage kreeg niet met een auto rijden binnen de 15 minuten na de behandeling!

Deze voorzorg is zelf nog belangrijker bij iemand die medicatie slikt of sociaal aanvaarde drugs en alcohol gebruikt, wegens het verminderde concentratievermogen.

Sommige etherische olien kunnen de gevoeligheid aan zonlicht verhogen en aldus verbrandingen of pigmentverkleuring uitlokken.

Enkele draagolien en hun eigenschappen:

Amandelolie

Niet irriterend, weinig of geen geur, aangenaam bij massage, droge huid.

Geschikt voor baby's tot bejaarde personen!

Avocado-olie:

Voedend en goed penetrerend, wordt kleverig bij massage van grotere delen, vochtinbrengend.

Abrikozepitolie:

Zoals amandelolie, wel duurder in aanschaf.

Bernagieolie:

Zeer sterke anti-rimpelwerking, bij schilferige huid en roos, dringt zeer goed in de huid door, geschikt voor elk

huidtype, verzacht en herstelt de vochtigheidsgraad, werkt gunstig op de bloedsomloop en op de celvernieuwing. Bij eczeem.

Calendula-olie: (maceraat)

Heilzaam in alle cosmetische toepassingen bij kloofjes en gebarsten huid, werkt verzachtend en toniserend op de huid. zeer geschikt voor gevoelige, geirriteerde, droge en schilferige huid.

Calophyllum olie

Afkomstig uit de tropen, donkergroene kleur. Rijk aan essentiele vetzuren, lactonen en phťnyl-coumarines.Beschermt de haarvaten, aderregenererend(maakt het bloed dunner).
Bij couperose, acnť, onderhuidse bloeduitstorting en eczeem (wondhelend)...

Druivepitolie:

Zeer helder, geeft een satijnachtige glans zonder vetspoortjes.

Hazelnootolie:

Zeer vloeibare, zachte olie, licht en goed doordringend in de huid. Remineraliserend, regenererend tonifierend en vochtinbrengend. Zeer geschikt voor gevoelige huid.
Exellente basisolie voor massage.

Jojobaolie:

Wordt niet ranzig; is een hars!
Laat de huid satijnachtig aanvoelen, helpt bij acnť, houdt de huid goed vochtig.
Vertraagt de afgifte van talg. Zeer geschikt voor ouder wordende huid, rimpels, maar ook bij
vette huid waarvan ze het evenwicht herstelt.
Versterkt de haren en tonifieerd de hoofdhuid.

Macadamiaolie:

Afkomstig uit Australie. Zeer zacht en vochtinbrengend, voedend en beschermend.
Dringt zeer goed in de huid en geeft geen vettig gevoel.

Notenolie:

Verzachtend en genezend op huidaandoeningen, ontstekingsremmend, zenuwsterkend en lymfedrainerend.

Olijfolie:

Kalmerend, goed bij reuma en door schilfertjes veroorzaakte jeuk.
Nadeel: sterke geur en vettig!

Perzikolie:

Verzachtend en voedend, ook bruikbaar als babyolie.

Sesamolie:

Uitstekende huidolie, babyolie en massageolie.
Nadeel: sterke geur.

Sisymbrium irio

Uitstekende kosmetische olie, afkomstig uit India, verkregen uit zaden. Bevat tot 40% linolzuur, geschikt voor diverse recepten en droge huid. Zachte grasgeur.

Tarwekiemolie:

Voedend, rijk aan vitamine E en daardoor een natuurlijk conserveringsmiddel (anti-oxiderend). Geschikt voor ieder huidtype en in het bijzonder voor de slechtdoorvoede huid.

Teunisbloemolie:

Bij schilferige huid en roos, vooral voor de oudere huid.

Wortelolie:

Verjongend en bijzonder goed voor halsmassage, beschermt de huid tegen ultraviolet licht en zet de celvernieuwing aan. Voorzichtig rond de ogen.

Zelf massageoliŽn samenstellen:

Een massageolie is samengesteld uit een draagolie ,etherische oliŽn en eventueel een

antioxiderend produkt om het ranzig worden te voorkomen (tarwekiemolie is hiervoor uitstekend geschikt door zijn hoge gehalte aan vitamine E). De hoeveelheid etherische olie die in de mengsels gebruikt wordt varieert van 1 tot 5 %. Om zeker te zijn dat uw mengsels langer dan een maand bewaren is het aangeraden om 5 tot 10 % tarwekiemolie aan de mengsels toe te voegen, tenzij men jojobaolie als draagolie gebruikt.

Praktische gegevens :

E.O. = Etherische olie (of essentiŽle olie)

1 ml = 1 milliliter -20 druppels

1 cc = 1 kubieke centimeter

1 gr = 1 gram

1 dr = 1 druppel

Bij water = 1 ml = 1 cc = 1 gr

Bij etherische oliŽn = 1 ml = 1 cc = iets minder dan ťťn gram.

Er zijn ongeveer 20 druppels nodig om ťťn ml te verkrijgen. (water en alcohol bevatten ongeveer 35 ŗ 40 druppels per ml). Er kunnen verschillen ontstaan naargelang de soorten oliŽn, de temperatuurverschillen maar ook naargelang de druppentellers. Sommige oliŽn zijn zo dik en harsig dat ze gewoon niet uit het flesje druppelen! (BenzoŽ, Pokhout, Sandelhout, Vetyver...)

Basisrecept :

Voorbeeld:

Etherische olie :         5 %             5 cc (100 druppels)

Amandelolie :           90 %             90 cc

Tarwekiemolie :         5 %             5 cc

______________________________________________________

                                100 %         100 cc

Om ervoor te zorgen dat uw massagemengelingen zo lang mogelijk hun geur behouden is het aangeraden om minstens ťťn etherische olie aan de mengeling toe te voegen die de geur fixeert.

"Fixatieven" worden in de parfumerie toegepast om de verdamping van parfums te vertragen, zodat de geur langer behouden blijft en ook opdat de geursamenstelling niet al te veel verandert als het verdampt. Sandelhout is hiervoor het beste geschikt, gevolgd door patchouli, mirre en cederhout, benzoŽ en salie.

Speciale voorzichtigheid is er geboden bij volgende oliŽn :

Muntolie-Thymolie-Oregano-Kruidnagel-Gember-Kaneel. (In feite alle etherische oliŽn die een hoog gehalte aan fenolen bevatten) Deze oliŽn mogen in samenstellingen nooit meer dan 10% van het mengsel bedragen, daar ze anders ofwel te afkoelend kunnen werken, zoals in het geval van de muntolie, ofwel de huid zouden kunnen irriteren.

De mengelingen van de etherische oliŽn bepaalt men volgens de synergiŽn onderling. Meng nooit meer dan drie verschillende soorten etherische oliŽn zonder over een goede kennis te beschikken van de onderlinge synergiŽn. Bij een massage voor de luchtwegen is het b.v. beter om alleen eucalyptusolie te gebruiken dan een verkeerd mengsel met allerlei oliŽn " werkend op de luchtwegen " De doeltreffendheid van sommige mengelingen is soms kleiner dan het juiste gebruik van ťťn enkele etherische olie ! Verdun altijd de etherische oliŽn!

De pijnstillende massages :

Deze massages verminderen de pijnen als gevolg van artrose, werken ze elkaar niet tegen maar versterken de totale werking. artritis, reuma, ook bij spierpijnen.. Deze massages verminderen de pijn , doch genezen de reuma niet. Daarvoor is een diepgaand fytotherapeutische behandeling vereist.
De pijnverminderende etherische oliŽn:

Jeneverbes - rozemarijn - den - lavendel - terpentijn - eucalyptus - marjolein(origanum majorana) - berk (betula aleghaniensis)-kamille (ormenis multicola en matricaria chamomilla)-wintergreen-munt (mentha piperita Mitcham) borneol, gember, kruidnagel, muskaatnoot, kamfer (cinnamomum camphora).

Meestal zijn de resultaten nog beter als je de pijnlijke plaats vooraf opwarmt door middel van een warm kompres, of indien je eerst een warm bad of douche neemt.

Massages voor de luchtwegen

Deze massages hebben tot doel de problemen met de luchtwegen te verbeteren.

Ze zijn er dus om griep, verkoudheden, bronchitis en vele luchtwegenproblemen te voorkomen en op te lossen.
Etherische oliŽn voor de luchtwegen :

Den (pinus silvestris ), eucalyptus (globulus), cajeput, kamille,niaouli, lavendel, rozemarijn, ceder, cypres, tijm, hyssop, balsemspar(zeer verzachtend), spar, tea tree,terpentijn, mirt, kopal, rozemarijn (chemotype cineol).

Massages voor de bloedcirculatie :

Deze massages passen we toe bij pijnlijke benen , gezwollen ledematen, spataderen en aambeien. Ze helpen het wegwerken van cellulitis.
Etherische oliŽn voor de bloedcirculatie:

Cypres, citroen, lavendel,bonekruid, muntolie, salie, piment, kaneel, wortel.

Spijsverteringsbevorderende massages:

We gebruiken deze massages bij moeilijke of trage spijsvertering, bij darmgassen en winderigheid.

 Digestieve etherische oliŽn :

anijs-basilicum-bonekruid-dille-dragon-gember-kaneel-karwij- koriander- komijn-lavendel-marjolein-muskaat-

muntolie (mentha piperita mitcham mentha piperita)rozemarijn--venkel.

Stimulerende massage :

Deze stimulerende massages brengen ons gehele organisme in een verhoogde waaktoestand en geven ons vitaliteit, dynamisme en een verhoogde werkcapaciteit.

Geschikte tonifierende etherische oliŽn :

Bonekruid,citroen,dragon,eucalyptus, jeneverbes, kruidnagel,kaneel, koriander,muskaat,munt,oregano,rozehout,rozemarijn,tijm,verbena,ylang-ylang.

Rustgevende massages.

Geschikte rustgevende etherische oliŽn :

Basilicum, bergamot,kamille,lavendel (alle soorten),marjolein,meidoorn,melisse,mandarijn,oranjebloesem,sinaasappel (schil & blad)-st-janskruid, valeriaan.

De afrodiserende massages :

(Afrodiserend=lustopwekkend)

De afrodiserende etherische oliŽn :

bonekruid-gember-jasmijn-kaneel-koriander-muskaat-kruidnagel-munt- oregano-patchouli-roos (Damascener)-rozemarijn-rozehout-sandelhout-ylang-ylang.

Huidverzorgende massages :

Deze massages zijn regenererend en revitaliserend voor de huid, ze vergroten de tonus van de huid en de mogelijkheid om zich te regenereren en dode cellen te verwijderen. Deze oliŽn worden vooral in de kosmetica gebruikt.

We kunnen deze massages eigenlijk ook tot de therapeutische rekenen, zeker als je bedenkt hoeveel mensen lijden aan psoriasis, eczeem, jeugdpuistjes enz...
Maar los daarvan is het pure kosmetische gebruik ook heel aangenaam. Waarom zeer dure chemische kosmetische produkten kopen als je zelf prachtige recepten samen kunt stellen,
volledig aangepast aan uw eigen specifieke behoeften?

De etherische oliŽn voor de huid :

Ceder,cajeput,lavendel,geranium,jeneverbes,rozehout,roos (zonneroosje en rosa damascena),rozemarijn,sassafras,sandelhout, wortel, ylang-ylang.

Het is ook mogelijk om zelf eenvoudige zalfjes en crŤmes te maken met bovenstaande oliŽn, je bent dan ook zeker van de samenstelling!

Recept zalfje met bijenwas:

Etherische olie: 5%

Amandelolie 75% (nog beter is jojobaolie en bernagieolie!)

Bijenwas 20%

Kies eerst een aantal oliŽn uit die je wenst te gebruiken: voorbeeld: ylang ylang, lavendel, citroen , geranium, matricaria chamomilla ofwel de blauwe bijvoet (bevatten beiden azuleen, hetgeen zeer ontsmettend werkt en ontstekingsremmende eigenschappen bezit). Reken eerst even uit hoeveel zalf je wil maken: bijvoorbeeld 50cc. Maak eerst een mengeling van de zuivere etherische oliŽn: je hebt 5% nodig, dus 2.5 cc oliŽn, ofwel ongeveer 50 druppels.

ylang ylang: 10 exotische, zwoele geur+huidverzorgend

lavendel vera: 12 huidverzorgend+aangename geur

geranium 10 huidverzorgend+aangename geur

citroen: 15 verfrissend

blauwe bijvoet: 3 (geeft een aangename geur+blauwgroenachtige kleur)

Totaal: 50 druppels

Meng deze oliŽn, verwarm nu amandelolie (of nog beter 50% amandelolie en 50% jojobaolie) au bain marie (d.w.z zet je potje in een grotere pot, waar er water in opgewarmd wordt. Dus in totaal 37.5 cc draagolie. Voeg nu in de draagolie de bijenwas toe 10 cc (zon 10 gram). Hoe meer bijenwas je gebruikt, hoe vaster de zalf, eenmaal afgekoeld zal worden. Experimenteer een beetje totdat je de beste verhouding gevonden hebt. Als de bijenwas volledig gesmolten is in de draagolie giet je vlug de etherische oliŽn erbij, waarna je zalfpotje uit het water haalt. Met een fijn stokje roer je het geheel nog eenmaal door, daarna laat je het afkoelen in de koelkast. Na een 15-tal minuten is de zalf gestold en gebruiksklaar! Indien je er, net zoals bij de massagemengsels, tarwekiemolie aan toegevoegd hebt zal je zalfje zeer lang houdbaar zijn! Wij hebben een experimenteel zalfje reeds zo'n 4-tal jaren geleden gemaakt en gebruiken het nog steeds als demonstratiezalf tijdens onze voordrachten!

Bij gezichtszalfjes: gebruik op een potje van zo'n 30 cc best niet meer dan 10 druppels etherische olie, dit om overgevoeligheid of irritatie te vermijden!

Voet massages

Deze massages geven onmiddellijk een weldoende verlichting aan zweetvoeten, warme of gezwollen voeten. We kunnen ook speciale mengelingen maken om zwemmerseczeem te behandelen.

Etherische oliŽn voor de voeten :

Lavendel,salie,cypres,rozehout,kamille,marjolein

Schimmelwerende mengeling:
Meng tea tree olie of gele tijmolie met b.v amandelolie, in een verhouding van 5/95. Elke morgen en avond tussen de tenen inwrijven, totdat de jeuk verdwenen is.

Herhaal dit regelmatig, ook preventief.

Haarmassages:

Deze massages laten het toe onze haardos mooier te maken, de haargroei te bevorderen, de hoofdhuid gezond te maken door de cellen ervan te regenereren. Deze massages zijn aangewezen bij allerlei haarproblemen, als daar zijn: vermoeide haren, doffe haren, die uitvallen, abnormaal haarverlies, schilfertjes, jeuk, te vet haar ... ook hier verdunnen we de etherische olie in een draagolie, bij voorkeur in jojoba-olie, die traditioneel ook door de Indianen gebruikt wordt om hun haar mooier en soepeler te maken.

De etherische oliŽn voor de haren :

Lavendel, rozemarijn, ylang-ylang, salie, tijm, ceder, palmarosa,zevenboom.

Alvorens een massagemengeling samen te stellen raden we u aan om enkele geschikte oliŽn naast elkaar te plaatsen en dan eens goed de geuren ervan tot u laten doordringen. Kies tenslotte uit de oliŽn die u het meest bevallen, onderschat uw reukorgaan niet, u zult de goede keuze gemaakt hebben! Recent onderzoek toonde aan dat de op de huid aangebrachte oliŽn zich binnen de twintig minuten reeds in het bloedplasma bevonden . De etherische oliŽn begeven zich, om het even waar ze ergens op de huid aangebracht worden, naar juist die organen die zwak zijn of waarvan de werking verstoord is.

Gebruik van etherische oliŽn in bad en douche:

Ook in het bad en onder de douche kunnen we volop van de eigenschappen van de etherische oliŽn genieten. Ook hier is het aangeraden ons aan enkele regels te houden. Gemakshalve kunnen we stellen dat we best alle oliŽn in een draagolie oplossen, zoals bij de massagemengelingen. Ofwel gebruiken we een emulgator, melk of een neutrale badolie of badschuim. Lavendel en rozemarijnolie kun je wel puur gebruiken, bedenk echter dat ze zo vlugger verdampt en je er veel minder resultaten mee verkrijgt dan door ze te mengen met een draagolie!

Lavendelolie is zeer rustgevend. Giet, net voor je in bad stapt vijf tot tien druppels pure lavendelolie in het badwater. De hele badkamer wordt dan onmiddellijk omgetoverd in een ProvenÁaals landschap. Lavendel is ontsmettend en zeer rustgevend, vooral in stresserende omstandigheden aangepast, ook om gemakkelijker te kunnen slapen. Rozemarijnolie (CT kamfer) daarentegen is zeer opwekkend, een ideale olie om in bad te gebruiken vooraleer s'avonds uit te gaan, op feestdagen en dergelijke, ofwel s'morgens vroeg, om fit de dagtaak aan te kunnen.

Wees voorzichtig met muntolie: nooit in bad gebruiken: deze olie werkt zodanig afkoelend dat je een koudeschock riskeert! De muntolie koelt je namelijk zodanig af dat je bibberend en

klappertandend uit je bad vlucht! Ook de citrusoliŽn:(d.w.z die citrusoliŽn die door persing van de schil verkregen werden) nooit zuiver in bad gebruiken! Ze kunnen namelijk de huid irriteren.

Je kunt ook een mengsel maken met een draagolie en deze dan in het badwater vermengen. De

keuze van de draagoliŽn zal ook hun invloed op de huid bepalen. Door bijvoorbeeld avocado of amandelolie te gebruiken zul je tegelijkertijd een droge huid kunnen voeden. Er zijn een oneindig aantal mengsels mogelijk, naargelang van de etherische oliŽn die je het aangenaamst vindt. Iedereen kan zo zijn eigen, persoonlijk geurtje samenstellen.

Enkele voorbeelden van oliŽn die je in bad kunt gebruiken:

's morgens:

rozemarijn, cypres, bonekruid (in zeer kleine hoeveelheden in de mengsels!), jeneverbes plant...

's avonds:

lavendel, matricaria kamille (blauwkleurig, kan wel vlekken nalaten indien niet onmiddellijk verwijderd na het baden!), rozehout, citrusoliŽn (nooit zuiver!), sandelhout, scharlei...

's winters:

eucalyptus, grove den, balsemspar (zeer verzachtend!)...

's zomers:

citroen (onder voorbehoud, sommige mensen zijn er bijzonder gevoelige voor), geranium...

Voor de douche geniet de volgende methode onze voorkeur: na een opwekkende douche masseer je spieren in met een stimulerende massagemengsel, zoals met rozemarijn of den. Je kunt natuurlijk ook de rustgevende oliŽn zoals lavendel gebruiken op de hierboven beschreven wijze.

Inwendig gebruik:

Over het inwendig gebruik lopen de meningen van de verschillende auteurs soms sterk uiteen. Allen zijn ze het er wel over eens dat men niet mag overdrijven met de hoeveelheid die men inneemt (men kan niet ongestraft honderden kilo's kruiden in een beperkte tijd absorberen! ), maar hun voorschriften variŽren nogal. Wij volgen de mening dat een minimum volstaat, door gewoon zo weinig mogelijk in te nemen en wel op het puntje van de tong. Wel opletten met de zeer scherp smakende oliŽn zoals bonekruid en tijm, eventueel verdunnen (zie verder het gebruik van hydrosols) of met een lepeltje honing innemen. We zijn geen voorstander om de etherische oliŽn in een kopje thee te gieten, omdat de olie dan een laagje vormt en op de lippen blijft hangen, hetgeen niet altijd zo aangenaam is!

Normaal gezien volstaat het om twee tot drie keer daags een beetje olie op vinger te druppelen en dan op het puntje van de tong te brengen. Het is beter om een paar keer per dag kleine hoeveelheden etherische oliŽn in te nemen dan ineens een grotere hoeveelheid. Eigenlijk komt dit neer op 1 ŗ 2 druppels, twee maal daags. Een andere mogelijkheid is een aantal druppels olie op te lossen in een plantaardige emulgator, die het mogelijk maakt om de olie wateroplosbaar te maken, waardoor ze makkelijker in te nemen zijn in een glas water of kruidenthee. Dit noemt men ook wel een "hydrosol": 90% emulgator en 10 % etherische olie. De basisdosering voor inwendig gebruik is hier 8 ŗ 15 druppels, 2 ŗ 3 keer daags liefst in een kruidenthee of water. De meest bekende emulgator is waarschijnlijk de "disper", een Zwitsers produkt. Een alternatief voor dit produkt is alcohol van minimum 70 + te gebruiken. We raden iedereen aan om, alvorens oliŽn inwendig te nemen, eerst eens goed de oliebeschrijving (verderop in het boek), door te nemen. Elk jaar opnieuw zijn er mensen die menen dat, om een goed "effect" te scoren, de dosis best wel eens sterker mag zijn. Groot is dan ook hun verwondering als blijkt dat kruiden ook wel eens gevaarlijk kunnen zijn, zeker als je b.v een overdosis hyssop of rozemarijnolie inneemt, hetgeen in sommige gevallen een epilepsiecrisis kan veroorzaken! De ervaring heeft ons ook geleerd dat een hogere dosis meestal ook minder resultaten geeft! Raadpleeg dus liefst eerst een natuurarts alvorens risico's te nemen!

Gevaarlijke zelfmedikatie:

Giet nooit pure oliŽn in de oren! Nooit meer dan 5 keer daags een druppeltje olie innemen, tenzij onder begeleiding van een degelijke natuurarts! Nooit oliŽn in de ogen aanbrengen! Indien de klachten niet verbeteren binnen de 3 dagen dient u een therapeut of arts te raadplegen!